Çanakkale Tarihi Yerleri

ÇİMENLİK KALESİ:

Çanakkale’ nin merkezinde yer alan Çimenlik Kalesi 1462 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından boğazı kontrol altına alınması ve İstanbul’un savunulması amacıyla Çanakkale Boğazının en dar yerine Anadolu yakasında yaptırılmıştır. Kale zaman içinde doğan ihtiyaçlara göre tadil edilmiştir. Kale-i Sultaniye olarak da anılan bu kale bugün halka açık müzedir.

1915 Çanakkale savaşında da Merkez savunma grubunun sevk ve İdare Mevkii olmuştur. Kale bahçesinde baruthane binasının yanında Fatih ve Abdulaziz döneminde yapılmış ve kendi adlarıyla anılan 2 adet cami yer almaktadır.

18 Mart 1915 günü İngiliz filosunun en güçlü gemisi Queen Elizabeth’ten atılan ve kuzey sur duvarında açtığı iki metrelik delik içinde patlamadan kalan top mermisini görmek mümkündür.

Çanakkale Boğazı’nın en dar yerinde olan kale, dış surlar ve iç kale olmak üzere iki ayrı bölümden oluşmuştur. Bunlardan dış surlar 110×160 m. ölçüsünde dikdörtgen planlı olup, duvarların kalınlığı 5-7 m. arasında değişmektedir. Kale girişinde 15.50 m. yüksekliğinde bir kule, bunun yanında da küçük bir cami bulunmaktadır. Ayrıca avlusunda da bir hamam vardır. Kalenin üzerinde 2 m. kalınlığında mazgallar bulunmaktadır. Buradaki kulelerin tümü duvarlardan dışarıya doğru taşkın olarak yapılmıştır. İçlerinde en önemlisi de sur duvarlarının ortasında 14 m. ye kadar yükselen, 15.50 m. çapındaki kuledir.

İç kale Ahmedek olarak da isimlendirilir. 28.70×42.50 m. ölçüsünde 20 m. yüksekliğinde, 7 m. kalınlığında duvarları olan görkemli bir yapıdır. İç kale üç katlı ve bir de üst sofadan oluşmaktadır. Bunlardan birinci kat avludan 4 m. yüksekliktedir. Kuzey yönündeki basık kemerli bir kapıdan kalenin içerisine girilmektedir. İkinci katta 5 m. çapında, kubbeli on odası bulunmaktadır. Bu kalenin de duvarları 5 m. kalınlığındadır.

XIX.yüzyılda terk edilen kalenin deniz tarafındaki dış duvarı ile burçları Sultan Abdülaziz döneminde 1863’te yıktırılmış ve buraya toprak tabyalar yaptırılmıştır. Özellikle eski mazgallar bozulmuş ve geniş alanlar toplar için oluşturulmuştur. I.Dünya Savaşı sırasında da büyük ölçüde tahrip edilmiş, ahşap katları sökülmüş, duvar taşları da çevredeki yapılarda kullanılmıştır.

Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye isimli eserini burada yazdığı söylenmekte olup, günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.

KUMKALE KALESİ:

Çanakkale Boğazı girişinde bulunan ve Milli Savunma Bakanlığı’nca kullanılan Kumkale 1659′da 4.Mehmet döneminde , Frenk Ahmet Paşa’nın Mimar Mustafa Ağa’ya yaptırdığı kale olup, Kale yapımı için gerekli para IV. Murat tarafından karşılandığı için kaleye Kale – i Hakaniye ismi verilmiştir.

Kale 1915 Çanakkale savaşlarına sahne olmuştur. Karşısında bulunan Seddülbahir Kalesi ile birlikte 19 – 25 Şubattaki İngiliz ve Fransız donanmalarının saldırılarına kahramanca karşı koymuştur.

NARA KALESİ:

nara kalesiÇanakkale’nin 6 km. uzağında, Nara burnunda bulunan kalenin yapımına 1807 yılında İngiliz donanmasının boğazdan geçerek, İstanbul’u tehdit etmesi üzerine III. Selim zamanında başlanmış, ancak II. Mahmut devrinde tamamlanabilmiştir.

Kalenin etrafında bulunan kale burçları ve kale kapısı ise 1817-1818 yıllarında tamamlanmıştır. Kalenin duvarlarının yapımında antik Abydos kentinin kalıntılarından getirilen taşlar kullanılmıştır.

Kale; cephane deposu, dış duvar ve gözetleme kulesi kısımlarından meydana gelmektedir. İç Kale; 9 m yarıçapında, 840 metrekare, 6 köşeli dairesel bir binadır. Duvar kalınlığı 2 m, yüksekliği 9 m’dir. Kalede bulunan 10 pencere, kapalı mazgal olarak ve gözetleme maksatları için kullanılmıştır. Kale duvarlarının kalın ve havalandırma sisteminin orijinal olması, burasının sığınak olarak da kullanıldığını göstermektedir.

Kale halen Çanakkale Boğaz Komutanlığına bağlı Deniz Birlikleri Komutanlığınca iskan edilmekte olup, iç kalenin durumu iyidir. Kale askeri alanda kaldığından halk tarafından ziyaret edilememektedir.

ÇANAKKALE ASKERİ DENİZ MÜZESİ:

çanakkale deniz müzesiÇanakkale (Gelibolu) Savaşları’nda kullanılan çeşitli silahların bulunduğu müze Çanakkale il merkezinde 1915 Deniz ve Kara Savaşları’nın anlatımına yönelik bir bilgilendirme kompleksinin bulunmaması  nedeniyle bu ihtiyacı karşılamaya yönelik çalışmalar sonucunda 18 Mart 1915 Deniz Zaferinin 67. yıl kutlama programı kapsamında kurulmuştur.

Çimenlik parkı içinde bulunan 1927 tarihli bina müze binasına dönüştürülmüş; 1954 tarihli binanın birinci katı boşaltılarak, Müze İdari Binası olarak düzenlenmiştir. 18 Mart 1982′de Çanakkale Boğaz Komutanlığı Müzesi ismi ile açılışı yapılmıştır.

Birçok yenileme de değişim aşamalarından sonra en son olarak Mayıs  2004 tarihinden itibaren yeni kadrosu oluşturulmuş ve yeni kadro teşkilatı içinde atamalara başlanmıştır.

Anıtkabir Müzesi gibi birinci sınıf askerî müze statüsünde olup, halka açıktır.

Çanakkale Deniz Müzesi Pazartesi ve Perşembe günleri hariç her gün saat 09.00-12.00/17.00 saatleri arasında ziyaret edebilirsiniz..

ÇANAKKALE SAAT KULESİ:

çanakkale saat kulesiÇanakkale’nin merkezinde yer alan ve görülmesi gereken yerlerin en başında yer alan Saat Kulesi Sultan II. Abdülhamid döneminde 1897 Yılında İtalyan tüccar ve konsolosu Emili Vitali tarafından yaptırıldı. Ayvalık taşından yapılmış olan kulenin dört cephesinde de saat var. Saat Kulesi yüksek bir kare prizma şeklinde olup, Ayvalık kesme taşından yapılmış ve yapı yukarıya doğru incelerek yükselmektedir. En üstte çokgen gövdeli çan köşkü bulunuyor.

Kuleye güney cephesindeki bir kapıdan girilmektedir. Ayrıca kuzey yönünde üst tarafında kitabe olan bir çeşmesi de mevcuttur. Altındaki çeşme 1889′da varlıklı Yahudi Halyo tarafından yaptırılmış. Bu çeşmede de üst katlardaki kapı ve pencerelerle uyumlu olarak kemerli yapı korunmuş, dönemin taş işçiliğinden etkin örnekler verilmiştir. Çanakkale’de limanın yayında yer almaktadır.

ÇANAKKALE AYNALI ÇARŞI:

aynalı çarşıÇanakkale Savaşları’nda bir halk türküsüne konu olan meşhur Aynalı Çarşı, 1889  yılında  İkinci  Abdülhamid’in  padişahlığı  sırasında, Çanakkale’nin  önde  gelen  Yahudi  ailelerinden  birinin  üyesi  İlya  Halyo  tarafından  inşa  ettirilmiştir.

“Çanakkale  içinde  Aynalı  Çarşı

Ana  ben  gidiyom, düşmana  karşı…”

Türküyü  ilk  kez  Çanakkale  Savaşlarına  katılan  Kastamonulu  bir  askerin  söylediği  bilinmektedir. Buradan  daha  Birinci  Dünya  Savaşı  sırasında  “Aynalı  Çarşı”  olarak  anıldığı  anlaşılabilir.

(Doğrulanamayan   bir  iddia  ise  çok  daha  önceleri  yapıldığıdır. Evliya  Çelebi’nin     Seyahatnamesinde  Çarşı’dan  söz  edilmektedir. İlya  Halyo  ise  söz konusu  çarşıyı  onartmış   ve  kullanıma  açmış  olabilir.)

Çarşı Mart  1915’de  Gelibolu  çıkartması  sırasında    bombardıman  ve  yangınlarla  tahrip  olmuş. 1918-1921  yıllarında  İngilizlerin  Çanakkale’yi  işgali  sırasında, İngilizler  atlarının  barınacağı  mekan  olarak  “Aynalı  Çarşı’yı  uygun  görmüşler  ve  “ahır”  olarak  kullanmışlardır.

1921’den  sonra  bir  dönem, giriş  kapısı  dışında  büyük  ölçüde  yıkık  kalmış  ve  çarşı  olarak  kullanılmamıştır. Resmi  kayıtlarda  bedesten  arsası  olarak  yer  almaktadır. Daha  sonra  arsaya  14  dükkan  inşa  edilmiştir.

Çarşı  içinde  eskiden  atlar  için  koşum  ve  süs  eşyası  yapan  dükkanlar  yer  alıyordu. “Ayna”  denilen  “at  gözlüklerinin”  çarşıda  satılmasından  dolayı  bir  tür  benzetme  olarak  “Aynalı  Çarşı”  adının  kullanılmakta  olduğu  sanılmaktadır. Bu  durumda  bugün  mevcut  çarşının  girişine  yerleştirilen  büyük  boy  aynalarının  Çarşı’nın  özgün  yapısıyla  ilgisi  bulunmamaktadır.

Kitabe :

Çarşı  Caddesi  üzerinden  yürüyerek  Aynalı  Çarşı  yönüne  ilerlendiğinde  Çarşının  giriş  kapısının  üzerinde  yer  alan  beyaz  mermer  kitabe  gelenleri  karşılar. Üst  iki  satırı  “talik”  yazı  tarzındadır. Sol  alt  köşede  İbranice  yazı  yer  almaktadır.

Kitabe de:

Sultan-ı  mâ  adelet-i  unvan-ül  Gazi  Abdülhamid-i  Sani  Efendimiz      Hazretlerinin  saye-i  ihsaniye-i

Eser-i  gayret-i  perverde  tebaa-i  sadıka-i  Müseviyye’sinden İlya  Halyo  bendelerinin  yaptırdığı  çarşı-yı  dil-nişindir.

Sene  Hicri  Muharrem   1307 (1889)

Türkçesi :

Adaletliliği  ile  tanınan  Sultan  Gazi  İkinci  Abdülhamid  Efendimiz  Hazretlerinin  lütuf  ve  sahip  çıkmalarıyla.

Kendilerine   bağlı, Musevi  uyruğundan  İlya  Halyo  kullarının  çabalarıyla  yaptırılmış  ve  gönülde  yer  tuta(cak)n  çarşıdır.

Yıl  Hicri  Muharrem  1307  (Kasım-Aralık  1889) denilmektedir.

ÇANAKKALE ARKEOLOJİ MÜZESİ:

Çanakkale‘nin merkezinde yer alan Arkeoloji Müzesi’nin başlangıcı 1. Dünya Savaşı öncesine dayanmaktadır. 1911 yıllarında çevreden toplanan eserler Çanakkale Ortaokulunda depolanmaya başlamış, daha sonra bunlar Çarşı Mahallesi’ndeki 1936 yılında onarılan bir kilisede bir araya getirilmiştir. Müze memurluğu olarak hizmet gören bu müze 1936 yılında ziyarete açılmıştır. Bundan sonra yeniden düzenlenen müze 30 Ağustos 1961 tarihinde, daha sonra da Barbaros Mahallesi, Atatürk Caddesi’nde yapılan yeni binasına taşınarak 1984 yılında ziyarete açılmıştır.

Müzedeki eserler mermer heykeller, mezar stelleri, mimari parçalar ile bronz ve pişmiş toprak-çanak-çömlekler, kandiller, heykelcikler ile taş ve kemik aletler ve cam süs eşyaları ile koku kapları ve altın takılardır. Bunların yanında önemli eserler arasında sayabilen boyalı lahitlerden, Polyksena Lahti ile boyalı Pers dönemine ait lahit sergilenmektedir.

Çanakkale Arkeoloji Müzesi beş teşhir biriminden oluşmaktadır:

Kronolojik bir düzen içerisinde ilk salonda Prehistorik devir fosilleri, el baltaları, idoller, ok uçları, Helenistik ve Roma dönemlerine ait eserlerden oluşan Calvert’in koleksiyonu olarak tanınan grup, Troias, Beşiktepe kazılarından çıkan buluntular teşhir edilmektedir.

İkinci salonu madeni eserlere ayrılmıştır. Burada aynalar, bilezikler, buhurdanlar, iğneler, çeşitli süs eşyaları ve tıp aletleri sergilenmiştir. Ayrıca Aşağıçavuş tümülüsünde bulunan Helenistik döneme ait heykeller, kandiller, vazolar, cam şişeler, altın takılar onları tamamlamaktadır.

Üçüncü salonda, Assos (Behramkale) kazılarından çıkan buluntular, mermer büstler, Grek, Roma, Lydia ve Bizans dönemine ait elektronlar, altın, gümüş, bronz sikkeler ile İslami dönem sikkeleri sergilenmektedir.

Dördüncü salonu tümü ile Çanakkale’nin 10 km. güneyinde bulunan ve dünyanın en eski tümülüslerinden olan Dardanos tümülüsünden çıkan objelere ayrılmıştır. Bu objelerin başında iskeletler, süs eşyaları, ipek kumaş parçaları, sepetler, müzik aletleri, kül kapları, kandiller, figürinler, amphoralar, cam eşyalar ve altın süs eşyaları ile diademler gelmektedir.

Beşinci salonunda ise Gölpınar kazısında bulunan mermer heykel ve parçaları, fildişi eserleri, iğneler, kemik taraklar ve ağızlıklar ile amphoralar, mermer kitabeler bulunmaktadır. Bu bölümün en önemli eserlerinin başında Perseus heykeli gelmektedir.

Müze bahçesinde ise çeşitli lahitler, mermer kitabeler, sütunlar, sütun başlıkları ve büyük boyutlu heykeller sergilenmektedir.

TRUVA ANTİK ŞEHRİ ÖREN YERİ:

truva ören yeriTruva Savaşı’nın kazanılmasında büyük rol oynayan ve ünlü Truva Savaşı‘nın yapıldığı yer olan ören yerinde tahta atın simgesel yapılmış dev bir maketi de yer alıyor. Yerleşim mekanları, kanazilasyon sistemleri, şehir surları, tapınak ve tiyatro günümüze aktarılan mekanlardır.

Çanakkale il merkezine 30 km mesafede, Teyfikiye köyü yakınlarında bulunan Turva ören yeri UNESCO tarafından 02.12.1998 tarihinde Kültürel nitelik başlığı altında “Dünya Mirası” listesinde alınmıştır.

Homeros’un İliada destanında yer alan Truva savaşının yapıldığı yer olarak da bilinmektedir. 4000 yıllık tarihi geçmişi ile dünyanın en ünlü arkeolojik alanlarından biri olan kent, antik İda Dağı‘nın eteklerinde, Çanakkale il sınırları içinde yer almaktadır. Dünya’nın dört bir yanından ülkemize gelen ziyaretçilerin, uğrak noktası olan ören yeri, gezilip görülmesi gereken kültürel bir mirastır.

Bir önceki yazımız olan Aydos Mesire Yeri başlıklı makalemizde anadolu yakası mesire yerleri, anadolu yakası piknik yerleri ve aydos mesire yeri ulaşım hakkında bilgiler verilmektedir.

Etiketler:

Bu Galeriyi Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

  1. emel diyor ki:

    güzelmiş ama ben bunların hepsini yazamam

  2. dilan diyor ki:

    çanakkale en sevdiğim yerlerden birisi çanakkale ye bayılıyorum

  3. Rümeysa diyor ki:

    çok harika birsiteniz bulunmakta teşekkürler çok yardımcı oldunuz

  4. yavuz diyor ki:

    cok guzel ama fala görsel yok

Yorum Yaz

Erken Rezervasyon fırsatları e-gezi.com

Hepimizin tatil için çalıştığı, çabaladığı, günlerdeyiz. Nisan ayının tüm güzelliklerini...

Kapat